Xe buýt số 12 chở đầy người lao động rời làng về
Hà Nội. Trong đó có Nam, cậu trai mười tám tuổi
với ba chiếc áo sơ mi cũ và một cuộn giấy ghi
chú về gia đình. Mùi mồ hôi và rau muống trên xe
lan tỏa như mùi của tương lai.
Trong khu tập thể, Nam được giao nhiệm vụ phân
phát phiếu lương thực. Mỗi ngày, anh phải đứng
hàng giờ dưới nắng, nhìn những người khác lấy
phiếu mà không biết mình sẽ nhận được gì. Một
hôm, anh thấy người phụ nữ bên cạnh khóc vì mất
phiếu. Anh đưa cho cô một phần của mình, không
nói gì.
Đêm đó, Nam gặp anh chàng lạ mặt trong hẻm.
Người đàn ông mặc áo vải sợi đay, giọng nói nhẹ
nhàng, hỏi anh về gia đình. Anh không trả lời.
Nhưng sáng hôm sau, Nam thấy mẹ anh được tặng
một hộp thuốc nhỏ. Không ai biết ai đã làm.
Nam bắt đầu tham gia vào nhóm thanh niên học tập.
Họ đọc sách, thảo luận, và viết nhật ký. Một hôm,
anh phát hiện ra một cuốn nhật ký của một người
bạn đã mất. Trong đó có dòng chữ: "Nếu tôi không
còn, hãy giúp mẹ tôi."
Một buổi tối, Nam bị bắt gặp ở nhà kho của ông
trùm ngầm. Anh không biết mình đang bị theo dõi.
Đêm đó, anh bị đánh, nhưng không ai đến cứu.
Sáng hôm sau, anh thấy một cái bao tải đựng gạo
đặt trước cửa nhà. Bên trong có một tờ giấy:
"Hãy sống."
Nam bắt đầu hiểu rằng, trong thời bao cấp, sự
sống không đến từ chính quyền, mà từ những người
xung quanh. Anh bắt đầu ghi lại mọi thứ, dù chỉ
là những điều nhỏ bé. Mỗi lần viết, anh nhớ đến
mẹ, nhớ đến người bạn đã chết, và nhớ đến nụ
cười của cô gái trong lớp học.
Cuối cùng, Nam được chọn vào đội văn nghệ trường.
Trong buổi biểu diễn, anh đứng trên sân khấu,
nhìn xuống khán giả. Trong đám đông, anh thấy cô
gái đó, đang cười. Anh hát một bài ca đơn giản,
không lời, chỉ bằng âm thanh. Mọi người im lặng,
rồi vỗ tay.
Sau đó, Nam không còn đi xe buýt 12. Anh bắt đầu
đi bộ, mang theo cuốn nhật ký và một chút gạo.
Anh biết rằng, dù thế giới thay đổi, điều quan
trọng nhất vẫn là những điều nhỏ bé mà anh có
thể làm.
